De Lusthof der Muziek

De Lusthof der Muziek biedt een ontdekkingsreis langs 750 jaar Nederlandse en Vlaamse muziektraditie, met speciale aandacht voor grotendeels vergeten genres zoals volksmuziek, speelmansmuziek, oude dansmuziek, kunstmuziek, liedboeken, straatliederen, anonieme componisten, enzovoort. De Lusthof der Muziek is een doorgeefluik van muziekbronnen die - dankzij internet - voor het eerst sinds eeuwen weer beschikbaar zijn. Alleen, ze staan over talloze websites verspreid. Met behulp van de Lusthof hopen we te bereiken dat ze niet alleen beschikbaar, maar ook makkelijk vindbaar zijn.

The Garden of Musical Delights delves into 750 years of musical tradition in the Low Countries: Flanders and the Netherlands. Read more

Posts tonen met het label Duitsland. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Duitsland. Alle posts tonen

17 februari 2015

Hs. van Balthasar Kloeckhoff (1695)

Het muziekboekje van Balthasar Kloeckhoff is nauw verwant aan dat van zijn oudere broer Christiaan Augustus Kloeckhoff. Voor achtergrondinformatie verwijst de Vrolijke Plug daarom gemakshalve naar het bericht waarin het handschrift van Christiaan Augustus wordt gepresenteerd.


Scan van de eerste bladzijde uit het handschrift van Balthasar Kloeckhoff.

Dit handschrift werd getranscribeerd door Ad Kwakernaat.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Bronnen en achtergronden

Aanvulling oktober 2021: Oude koppelingen naar individuele bestanden op Google Drive werken niet meer. De meeste bestanden kun je nu vinden in de volgende verzamelmap (in grote lijn chronologisch gesorteerd):

Google Drive: Lusthof der Muziek.

- Transcriptie in PDF
- Transcriptie in Word-doc (26 Mb)
- Transcriptie in musicXML
- Transcriptie in MYR
- Transcriptie in mp3 (110 Mb)
- Transcriptie in abc (volgt later)

- Scans van het origineel: Gelders Archief
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Hs. van Christiaan Augustus Kloeckhoff (ca. 1695)

Ditmaal het eerste van een tweetal nauw aan elkaar verwante muziekboekjes, eigendom van de gebroeders Kloeckhoff uit Culemborg, die als lesmateriaal dienden toen zij aan het eind van de zeventiende eeuw in Duitsland gingen studeren. Deze boekjes bevinden zich in het Gelders Archief, in de nalatenschap van de familie Bosch van Rosenthal.

Christiaan Augustus (1676 – 1746) en Balthasar Kloeckhoff (1680 – 1764) waren zonen van Balthasar Kluckhoff (1649 – 1708) en Catharina Rüllmans (overl. 1721). Kluckhoff senior was afkomstig uit Duitsland en had zich in de jaren zeventig van de zeventiende eeuw in Culemborg gevestigd. Naast bestuurlijke functies in het graafschap bekleedde hij daar een vertrouwenspositie bij gravin Louise Anna van Waldeck-Eisenberg (1653 – 1714), de toenmalige gravin van slot Culemborg.


Culemborg, Sint Andries Schans, Cuylenburg, Jan Peeters, Gaspar Bouttats, 1674

De broers groeiden dus op in een gegoed milieu. Rond hun achttiende kregen ze muziekonderricht van Henrich (Heinrich) Reinis, een beroepsmusicus en muziekdocent uit het Duitse Wesel, enkele tientallen kilometers ten oosten van Nijmegen. Waarschijnlijk studeerden de broers in die tijd rechten in Duitsland. De beide manuscripten, lesboekjes voor clavecimbel, werden vermoedelijk grotendeels door deze Henrich Reinis samengesteld. Reinis was in 1686 organist in Dortmund; in Wesel was hij dirigent van het Collegium musicum (muziekgezelschap) en werkte hij als organist en kantor (leider van een kerkkoor). De bundels bevatten een veelzijdig repertoire, variërend van statige dansen, liederen en protestantse koralen tot meer volkse populaire dansen en liedjes. De bundels dragen – niet zo verwonderlijk – een duidelijk Duitse signatuur, maar er komen ook enkele nederlandstalige en ‘pan-Europese’ stukken in voor.

Klassieke musici hebben de handschriften eerder al dankbaar doorgespit op zoek naar origineel repertoire. De Nederlandse toetsenist Dirk Luijmes ontdekte er een suite in van Johann Jacob Froberger, die zowel door hem als door de Duitse klavecinist Wolfgang Kostujak op cd werd gezet.

Dit handschrift werd getranscribeerd door Ad Kwakernaat. Voor het handschrift van Balthasar Kloeckhoff verwijzen we naar dit bericht hier op de Lusthof der Muziek.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Bronnen en achtergronden

Aanvulling oktober 2021: Oude koppelingen naar individuele bestanden op Google Drive werken niet meer. De meeste bestanden kun je nu vinden in de volgende verzamelmap (in grote lijn chronologisch gesorteerd):

Google Drive: Lusthof der Muziek.

- Transcriptie in PDF
- Transcriptie in Word-doc
- Transcriptie in musicXML
- Transcriptie in MYR
- Transcriptie in mp3 (70 Mb)
- Transcriptie in abc (volgt later)

- Scans van het origineel: Gelders Archief
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

1 oktober 2011

Phalesius, Susato en nog veel meer (16e eeuw)

Goed nieuws voor liefhebbers van 16e-eeuwse polyfone liederen en luitmuziek. De British Library heeft onlangs in één klap meer dan driehonderd gedrukte muziekbronnen op internet gepubliceerd! Geen lichte of gemakkelijke kost - zowel de meerstemmige zettingen als de tablatuur voor luit of andere snaarinstrumenten vergen de nodige inspanning om in de vingers te krijgen. Iets voor de gespecialiseerde liefhebber dus.

De verzameling is ongelofelijk rijk en gevarieerd. Er zitten uitgaven bij van Tielman Susato en van Phalèse (Phalesius, Phalesio, Phaleys), boekjes uit Duitsland en Engeland, en vooral veel uit Frankrijk en Italië. Er staan talrijke hoofse dansen in (galliarde, branle, allemande, paduana, bourata, etc), terwijl een Duitse bron (Orgel oder Instrument Tabulatur) op het eerste gezicht meer volkse dansen lijkt te bevatten. Religieuze liederen en Franse chansons (van componisten als Josquin des Prez, Thomas Crecquillon, Hubert Waelrant, Clemens non Papa, etc.) vormen de hoofdmoot, maar enkele bronnen bevatten ook Nederlandstalige liederen, waaronder Die lustlycke Mey, Een vrolick Wesen, Miin hert heeft altiit verlangen, Miins liefkens bruyn ooghen, Ick seg adieu, Het is soe goeden dinck, Gequest ben ick, etc.

De bekendste boekjes van Susato, de Musyck boexkens deel 1, 2 en 3 ('alderhande danserye') uit 1551 en de acht deeltjes met Souter Liedekens uit 1556 zitten er overigens niet bij, evenmin als het Liber primus leviorum carminum [= Premier livre de danseries= Leuvens dansboek] (1571), het Duytsch musijck boeck (1572), en Chorearum mollitorum collectanea [= 'Antwerpens dansboek'] (1583) van Phalèse.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Enkele bronnen:
- De website Early Music Online van de British Library.

- Op de website van de American Lute Society vind je hoe je tablatuur kunt leren lezen.

- Des chansons reduits en tabulature de lut à deux, trois, et quatre parties (1547) (Leuven, tablatuur) (met o.a. Een vrolick Wesen -- Miin hert heeft altiit verlangen -- Miins liefkens bruyn ooghen -- Ick seg adieu -- Het is soe goeden dinck -- Gequest ben ick)

- Des chansons reduits en tabulature de lut à trois et quatre parties, livre deuxieme. (1546) (Leuven, tablatuur) (met o.a. Noch weet ic een scoon vroucen -- Peysen ende trueren -- Den lustelike mey)

- Orgel oder Instrument Tabulatur (1571) (Leipzig, tablatuur) (met o.a. Wer das Töchterlein haben wil -- Der Allmeyer Dantz -- Hertzog Moritz dantz -- Pastorum Dantz -- Ein kurtzer Dantz -- Sol ich denn nu sterben -- Die Megdlein sind von Flandern -- Ein ander Dantz -- Ein sehr gutter Dantz -- Ein kurtzer Dantz -- Ein ander hübscher Dantz -- Ein ander Dantz, etc).

- Alle bronnen van Susato bij Early Music Online (18 stuks).

- Alle bronnen van Phalèse bij Early Music Online (22 stuks).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~