De collectie oude speelmanshandschriften van wijlen Christiaan Vlam, hier in de Lusthof al regelmatig ter sprake gekomen, is in het bezit van het Nederlands Muziek Instituut. Het NMI heeft onlangs scans van al deze handschriften, en meer, online gezet. De collectie is toegankelijk via http://speelmuziek.nederlandsmuziekinstituut.nl/.
Enkele van de gescande bronnen kwamen al eerder in de Lusthof ter sprake (op de desbetreffende pagina's vind je een link naar de scan):
- Smit (uitg.): De Nieuwe Hollandsche Schouwburg (alleen deel 1 t/m 5)
- Anoniem: handschrift 'Trompetboek' = 'Verzameling van 'airs', dansen en marsen, gezet voor twee violen' (NMI-4G87)
- Anoniem: 'Muziekboekje met voornamelijk dansen, gezet voor de gitaar' (NMI-4N51)
- Handschrift Bolhuis 1 (NMI-21K17)
- Handschrift Bolhuis 2 (NMI-21K16)
- Handschrift Jan Klok (4 delen)
- Dansboekje van H.C. Kooy (NMI-4N52)
- Handschrift Mentjot (NMI Kluis D14)
- Handschrift Nicolaas Wimmel (NMI-4G79)
Maar het loont om nog wat verder in de verzameling rond te snuffelen. Naast bovengenoemde handschriften vind je er drukken als:
- del Croebelis: Het nieuwe Hollands speel-huys (3 delen)
- Gastoldi: Balletten, lustigh om te zingen, en speelen, met drie stemmen : op nieuws verciert met een nieuwe alt, ofte vierde partye (NMI Kluis C9)
- Hummel (uitg.): Nieuwe verzaamelinge van Hollandsche contradanssen, menutten [sic] en pluggen (1e deel) (NMI II C26)
- Matthysz (uitg.): 't Uitnemend Kabinet, vol Pavanen, Almanden, Sarbanden, Couranten, Balletten, Intraden, Airs &c. En de nieuwste Voizen (NMI Kluis D16(1)) (2e deel)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Posts tonen met het label VLAM-col. Alle posts tonen
Posts tonen met het label VLAM-col. Alle posts tonen
9 januari 2012
26 december 2011
Hs. Mentjot (ca 1771)
Juni 2013: nieuwe transcripties beschikbaar!
Dit handschrift is gezet voor klavier en bevat 63 melodieën. Er staan voornamelijk dansen in: veel menuetten, en een aantal gigues, murki's (!?), et cetera (maar geen mazurka's, zoals elders gesuggereerd; die kwamen pas in de 19e eeuw in de mode).
Fragment van een centsprent van rond 1780, t Vermaaklyk tydverdryf, zo noemt men alles, wat dit prentgestel vertoont
Afkomstig van het Geheugen van Nederland.
In het handschrift Mentjot (deze schrijfwijze lijkt de voorkeur te hebben boven 'Mentiot', zoals het elders wordt gespeld) staan drie verschillende namen: Jan Mentjot, Johan Gerhard Mentjot en Johannis Jacobus Mentiot. Ook worden er diverse jaartallen in vermeld, alle tussen 1765 en 1781(4?). Daarnaast valt een steeds terugkerende woordje op: 'Borg'.
Hs. Mentjot
Naar deze vermoedelijke schrijvers of eigenaren is nog geen onderzoek gedaan. In de 18e en begin 19e eeuw lijkt de familienaam Mentjot eigenlijk maar op een plek in Nederland voor te komen, in de Achterhoek en meer specifiek in Gendringen, iets ten noordoosten van Nijmegen. Jac F. ontdekte dat het nabijgelegen stadje Terborg vroeger ook wel (ter) 'Borg' heette: het lag bij een rijke burcht, kasteel Wisch. Het klavierhandschrift moet welhaast uit een betrekkelijk welgestelde familie komen, maar de familie Mentjot lijkt nooit het kasteel zelf te hebben bewoond.
Recentelijk (okt. 2012) stuitte ik op een artikel van musicoloog Rudolf Rasch, waarin hij schrijft: "Julius Röntgen zag in 1926 in Laag-Keppel een speelmansboekje van Johan Gerhard Mentjot, gedateerd Terborg 3.3.1769, met eenvoudige zettingen van lied en danswijzen voor klavier. Zie Julius Röntgen, ‘Een kermismuziekboekje uit het jaar 1789,’ [sic, in het artikel zelf staat 1769], Caecilia en het Muziekcollege 84 | 14/3 (1.12.1926), pp. 35-40." Laag-Keppel ligt 15 kilometer ten noord-westen van Terborg. Dat sluit dus mooi aan op de veronderstelde plek van herkomst van het handschrift!
De muziek tot slot. Hier een bladzijde met een melodie gezet voor klavier.
Hs. Mentjot
Dit handschrift werd door het NMI gescand en is online beschikbaar.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens
Aanvulling oktober 2021: Onderstaande koppelingen naar individuele bestanden op Dropbox en Google Drive werken niet meer. De meeste bestanden kun je nu vinden in de volgende verzamelmap (in grote lijn chronologisch gesorteerd): Google Drive: Lusthof der Muziek.
- Hs. Mentjot (NMI Kluis D 14) bij de Liederenbank (met overzicht van liedtitels)
- Hs. Mentjot bij het NMI
- Scan bij het NMI: Handschrift Mentjot (NMI Kluis D14)
- Transcriptie in PDF (26 Mb).
- Transcriptie in musicXML.
- Transcriptie in mp3 (53 Mb).
- Transcriptie in myr.
- Transcriptie in abc.
- Het artikel van Rudolf Rasch, in Muziekgeschiedenis van de Nederlandse Republiek, hoofdstuk 15: Beroeps- en amateurmusici, blz. 24
- De bewerking door Julius Röntgen is te vinden bij het NMI: Een Kermismuziekboekje uit het jaar 1769 / Voor Viool en Piano bewerkt / van / Julius Röntgen.
- Een artikel van Julius Röntgen over zijn vondst van het handschrift is te vinden op De vereenigde tijdschriften Caecilia en Het muziekcollege, 1926 (zoek op 'kermismuziekboekje')
- Meer over de familie Mentjot in de Achterhoek bij het genealogie domein
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Dit handschrift is gezet voor klavier en bevat 63 melodieën. Er staan voornamelijk dansen in: veel menuetten, en een aantal gigues, murki's (!?), et cetera (maar geen mazurka's, zoals elders gesuggereerd; die kwamen pas in de 19e eeuw in de mode).
Fragment van een centsprent van rond 1780, t Vermaaklyk tydverdryf, zo noemt men alles, wat dit prentgestel vertoont
Afkomstig van het Geheugen van Nederland.
In het handschrift Mentjot (deze schrijfwijze lijkt de voorkeur te hebben boven 'Mentiot', zoals het elders wordt gespeld) staan drie verschillende namen: Jan Mentjot, Johan Gerhard Mentjot en Johannis Jacobus Mentiot. Ook worden er diverse jaartallen in vermeld, alle tussen 1765 en 1781(4?). Daarnaast valt een steeds terugkerende woordje op: 'Borg'.
Hs. Mentjot
Naar deze vermoedelijke schrijvers of eigenaren is nog geen onderzoek gedaan. In de 18e en begin 19e eeuw lijkt de familienaam Mentjot eigenlijk maar op een plek in Nederland voor te komen, in de Achterhoek en meer specifiek in Gendringen, iets ten noordoosten van Nijmegen. Jac F. ontdekte dat het nabijgelegen stadje Terborg vroeger ook wel (ter) 'Borg' heette: het lag bij een rijke burcht, kasteel Wisch. Het klavierhandschrift moet welhaast uit een betrekkelijk welgestelde familie komen, maar de familie Mentjot lijkt nooit het kasteel zelf te hebben bewoond.
Recentelijk (okt. 2012) stuitte ik op een artikel van musicoloog Rudolf Rasch, waarin hij schrijft: "Julius Röntgen zag in 1926 in Laag-Keppel een speelmansboekje van Johan Gerhard Mentjot, gedateerd Terborg 3.3.1769, met eenvoudige zettingen van lied en danswijzen voor klavier. Zie Julius Röntgen, ‘Een kermismuziekboekje uit het jaar 1789,’ [sic, in het artikel zelf staat 1769], Caecilia en het Muziekcollege 84 | 14/3 (1.12.1926), pp. 35-40." Laag-Keppel ligt 15 kilometer ten noord-westen van Terborg. Dat sluit dus mooi aan op de veronderstelde plek van herkomst van het handschrift!
De muziek tot slot. Hier een bladzijde met een melodie gezet voor klavier.
Hs. Mentjot
Dit handschrift werd door het NMI gescand en is online beschikbaar.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens
Aanvulling oktober 2021: Onderstaande koppelingen naar individuele bestanden op Dropbox en Google Drive werken niet meer. De meeste bestanden kun je nu vinden in de volgende verzamelmap (in grote lijn chronologisch gesorteerd): Google Drive: Lusthof der Muziek.
- Hs. Mentjot (NMI Kluis D 14) bij de Liederenbank (met overzicht van liedtitels)
- Hs. Mentjot bij het NMI
- Scan bij het NMI: Handschrift Mentjot (NMI Kluis D14)
- Transcriptie in PDF (26 Mb).
- Transcriptie in musicXML.
- Transcriptie in mp3 (53 Mb).
- Transcriptie in myr.
- Transcriptie in abc.
- Het artikel van Rudolf Rasch, in Muziekgeschiedenis van de Nederlandse Republiek, hoofdstuk 15: Beroeps- en amateurmusici, blz. 24
- De bewerking door Julius Röntgen is te vinden bij het NMI: Een Kermismuziekboekje uit het jaar 1769 / Voor Viool en Piano bewerkt / van / Julius Röntgen.
- Een artikel van Julius Röntgen over zijn vondst van het handschrift is te vinden op De vereenigde tijdschriften Caecilia en Het muziekcollege, 1926 (zoek op 'kermismuziekboekje')
- Meer over de familie Mentjot in de Achterhoek bij het genealogie domein
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
22 december 2011
Hs. van Nicolaas Wimmel (1779)
De samensteller van dit handschrift, Nicolaas Wimmel, schreef het jaartal 1779 op de voorpagina. Het handschrift is geschreven voor viool of een ander melodie-instrument (zoals hobo of fluit) en bevat 46 stukken.
Het voorbedrukte muziekpapier komt van boekhandel A. Olofsen uit Amsterdam. Kwam Nicolaas Wimmel daar vandaan? Dat is niet onmogelijk: in de Amsterdamse doop- en begraafregisters komen minstens twee Nicolaas Wimmels voor, mogelijk oom en neef, die in aanmerking komen. De jongste van die twee werd in 1759 in de Nieuwe Kerk gedoopt en was dus ongeveer twintig in het jaar dat het handschrift werd begonnen.
Bladzijde uit het handschrift van Nicolaas Wimmel (origineel bij het NMI)
Het handschrift bevat een elftal marsen, al dan niet voorzien van een meer specifieke titel. Verder staan er melodieën in met namen als Leijsi Slip, De Mardelot, De Nieuwe Plug, De Schoonheijd van mijn Siels Vrindin, Conterdans, Fiere Pinksterblom, Gavotte van Hendel, Savoiarse Meyssie, De Smouse Mars, etc. Het repertoire is verwant aan grote 18e-eeuwse uitgaven als de Hollandse Boerenliedjes, de Hollantsche Schouburgh en de Nieuwe Hollandsche Schouwburg.
I.L. la Fargue van Nieuwland: Man met dwarsfluit aan het hof van Prins Willem V (1780)
Afkomstig van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie
In het kader van een omvangrijk digitaliseringsproject, 'Speelmuziek' getiteld, publiceert het Meertens Instituut op internet (in de Nederlandse Liederenbank) talrijke oude muziekbronnen die voorheen nauwelijks toegankelijk waren. Zodoende zijn van het handschrift Wimmel transcripties te vinden in de liederenbank.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens
- Het handschrift van Nicolaas Wimmel bij de Nederlandse Liederenbank (Meertens Instituut), met titeloverzicht en transcripties van alle melodieën.
- Het handschrift van Nicolaas Wimmel (HsDHNMI 4 G 79) bij het Nederlands Muziek Instituut.
- Scan bij het NMI: Handschrift Nicolaas Wimmel (NMI-4G79)
- De achternaam Wimmel in het doopregister en begraafregister in de stadsarchieven van Amsterdam.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Het voorbedrukte muziekpapier komt van boekhandel A. Olofsen uit Amsterdam. Kwam Nicolaas Wimmel daar vandaan? Dat is niet onmogelijk: in de Amsterdamse doop- en begraafregisters komen minstens twee Nicolaas Wimmels voor, mogelijk oom en neef, die in aanmerking komen. De jongste van die twee werd in 1759 in de Nieuwe Kerk gedoopt en was dus ongeveer twintig in het jaar dat het handschrift werd begonnen.
Bladzijde uit het handschrift van Nicolaas Wimmel (origineel bij het NMI)
Het handschrift bevat een elftal marsen, al dan niet voorzien van een meer specifieke titel. Verder staan er melodieën in met namen als Leijsi Slip, De Mardelot, De Nieuwe Plug, De Schoonheijd van mijn Siels Vrindin, Conterdans, Fiere Pinksterblom, Gavotte van Hendel, Savoiarse Meyssie, De Smouse Mars, etc. Het repertoire is verwant aan grote 18e-eeuwse uitgaven als de Hollandse Boerenliedjes, de Hollantsche Schouburgh en de Nieuwe Hollandsche Schouwburg.
I.L. la Fargue van Nieuwland: Man met dwarsfluit aan het hof van Prins Willem V (1780)
Afkomstig van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie
In het kader van een omvangrijk digitaliseringsproject, 'Speelmuziek' getiteld, publiceert het Meertens Instituut op internet (in de Nederlandse Liederenbank) talrijke oude muziekbronnen die voorheen nauwelijks toegankelijk waren. Zodoende zijn van het handschrift Wimmel transcripties te vinden in de liederenbank.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens
- Het handschrift van Nicolaas Wimmel bij de Nederlandse Liederenbank (Meertens Instituut), met titeloverzicht en transcripties van alle melodieën.
- Het handschrift van Nicolaas Wimmel (HsDHNMI 4 G 79) bij het Nederlands Muziek Instituut.
- Scan bij het NMI: Handschrift Nicolaas Wimmel (NMI-4G79)
- De achternaam Wimmel in het doopregister en begraafregister in de stadsarchieven van Amsterdam.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
21 december 2011
Digitalisering speelmuziek: voorproefje voor alle vrijwilligers!
De teller loopt...
Diverse vrijwilligers hebben zich inmiddels aangemeld om mee te helpen met het transcriberen van muziek. Als de gunstige voortekenen uitkomen, overschrijden we heel binnenkort de 1000 melodieën! (En dat komt nog bovenop het werk dat door het Meertens Instituut wordt verzet.)
Iedere geïnteresseerde zal in de loop van 2012 de vruchten (of moet dat zijn noten?) van dit werk kunnen plukken, maar met de feestdagen in zicht hebben we besloten om onze vrijwilligers als dank alvast exclusieve toegang te geven tot de voorlopige resultaten. Iedereen die inmiddels een actieve bijdrage heeft geleverd, krijgt daarom nu al de beschikking over de belangrijkste getranscribeerde bronnen!
Namens alle (toekomstige) gebruikers en het Meertens Instituut wil de Vrolijke Plug de vrijwilligers bij deze heel hartelijk danken voor hun inzet!
Wil je ook meelhelpen met transcriberen - en net een stapje voor hebben bij de resultaten van dit project? Kijk dan op de pagina Digitalisering speelmansmuziek.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Diverse vrijwilligers hebben zich inmiddels aangemeld om mee te helpen met het transcriberen van muziek. Als de gunstige voortekenen uitkomen, overschrijden we heel binnenkort de 1000 melodieën! (En dat komt nog bovenop het werk dat door het Meertens Instituut wordt verzet.)
Iedere geïnteresseerde zal in de loop van 2012 de vruchten (of moet dat zijn noten?) van dit werk kunnen plukken, maar met de feestdagen in zicht hebben we besloten om onze vrijwilligers als dank alvast exclusieve toegang te geven tot de voorlopige resultaten. Iedereen die inmiddels een actieve bijdrage heeft geleverd, krijgt daarom nu al de beschikking over de belangrijkste getranscribeerde bronnen!
Namens alle (toekomstige) gebruikers en het Meertens Instituut wil de Vrolijke Plug de vrijwilligers bij deze heel hartelijk danken voor hun inzet!
Wil je ook meelhelpen met transcriberen - en net een stapje voor hebben bij de resultaten van dit project? Kijk dan op de pagina Digitalisering speelmansmuziek.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
6 december 2011
Hs. 'Muziekboekje met voornamelijk dansen, gezet voor gitaar' (ca. 1850?)
Dit anonieme 'Muziekboekje met voornamelijk dansen, gezet voor de gitaar' (NMI-4N51) stamt mogelijk uit halverwege de 19e eeuw - ongeveer dezelfde tijd als 'Beukema'. De muziek is genoteerd voor gitaar. Het handschrift bevat 26 melodieën, vooral dansen zoals walsen, ländler, ecossaisen en galoppen.
Hs. 'Dansen voor gitaar': Wals.
Benjamin Prins: Een lied (1899)
Afkomstig van de RKD, nr. 116593.
Het Gitaarboekje is afkomstig uit de collectie van dr. Chr. Vlam en wordt nu bewaard bij het Nederlands Muziek Instituut. Op de website van het NMI is een scan beschikbaar.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens
Google Drive: Lusthof der Muziek De transcriptie van het Gitaarboekje is gemaakt door Ad Kwakernaat.
- Transcriptie in PDF (met inhoud etc., om uit te printen).
- abc-code.
- musicXML-formaat.
- Scan van het originele handschrift bij het Nederlands Muziek Instituut: 'Muziekboekje met voornamelijk dansen, gezet voor de gitaar' (NMI-4N51).
- Gegevens hs. Dansen voor gitaar bij het NMI
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Hs. 'Dansen voor gitaar': Wals.
Benjamin Prins: Een lied (1899)
Afkomstig van de RKD, nr. 116593.
Het Gitaarboekje is afkomstig uit de collectie van dr. Chr. Vlam en wordt nu bewaard bij het Nederlands Muziek Instituut. Op de website van het NMI is een scan beschikbaar.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens
Google Drive: Lusthof der Muziek De transcriptie van het Gitaarboekje is gemaakt door Ad Kwakernaat.
- Transcriptie in PDF (met inhoud etc., om uit te printen).
- abc-code.
- musicXML-formaat.
- Scan van het originele handschrift bij het Nederlands Muziek Instituut: 'Muziekboekje met voornamelijk dansen, gezet voor de gitaar' (NMI-4N51).
- Gegevens hs. Dansen voor gitaar bij het NMI
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Hs. Dans-boekje van H.C. Kooij (rond 1900?)
Het dansboekje van H.C. Kooij (NMI 4 N 52), mogelijk van rond 1900, bevat een verzameling van 60 dansmelodieën zoals walsen, quadrilles, schotsen, galops etc. Er staan ook enkele operamelodieën in. Waar Kooij vandaan kwam is niet bekend. Het handschrift behoort tot de collectie Vlam. Na Chr. Vlams dood kwam deze collectie bij het Nederlands Muziek Instituut terecht.
Willy Sluiter: Kermis in Volendam (1913)
Afkomstig van de RKD, nr. 205799.
Het handschrift is geschreven voor viool, maar veel melodieën zijn ook geschikt om op andere melodie-instrumenten zoals (dwars-)fluit en hobo te spelen.
Hs. Kooy: Zampa Wals.
Dit handschrift werd door het NMI gescand.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens
Aanvulling oktober 2021: Onderstaande koppelingen naar individuele bestanden op Dropbox en Google Drive werken niet meer. De meeste bestanden kun je nu vinden in de volgende verzamelmap (in grote lijn chronologisch gesorteerd): Google Drive: Lusthof der Muziek.
- Transcriptie van het hs. Kooij door Ad Kwakernaat (2012).
- Gegevens hs. Kooij bij het NMI.
- Online scan van het originele handschrift bij het NMI: Dansboekje van H.C. Kooij (NMI-4N52)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Willy Sluiter: Kermis in Volendam (1913)
Afkomstig van de RKD, nr. 205799.
Het handschrift is geschreven voor viool, maar veel melodieën zijn ook geschikt om op andere melodie-instrumenten zoals (dwars-)fluit en hobo te spelen.
Hs. Kooy: Zampa Wals.
Dit handschrift werd door het NMI gescand.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens
Aanvulling oktober 2021: Onderstaande koppelingen naar individuele bestanden op Dropbox en Google Drive werken niet meer. De meeste bestanden kun je nu vinden in de volgende verzamelmap (in grote lijn chronologisch gesorteerd): Google Drive: Lusthof der Muziek.
- Transcriptie van het hs. Kooij door Ad Kwakernaat (2012).
- Gegevens hs. Kooij bij het NMI.
- Online scan van het originele handschrift bij het NMI: Dansboekje van H.C. Kooij (NMI-4N52)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Hs. Bolhuis I NMI-21K17 (1730-1778)
Het handschrift Van Bolhuis-I (NMI 21 K 17) is het oudste van drie handschriften van de familie Van Bolhuis (hier lees je meer over de andere handschriften). Het werd begonnen door M. van Bolhuis (1730) en was later in bezit van A.E. van Bolhuis (1764) en Jan van Bolhuis (1778). Er staan 279 melodieen in.
Michiel van Bolhuis en zijn echtgenote, ca 1738.
Michiel van Bolhuis (1713-1764) was een welgesteld advocaat in Groningen. Zijn zoon Jan was rechter in dezelfde stad. Uit de inventaris van een veiling blijkt, dat Michiel van Bolhuis een grote verzameling muziekinstrumenten en gedrukte en handgeschreven muziekboeken bezat.
Hs. Van Bolhuis-I: Springdans.
In deze 'verzameling van dansen, marsen en volkswijzen, gezet voor de viool' staan menuetten, marsen, bourées, gigues, contredansen en melodieën met titels als Cataljon, Repeltje, Amable van Cöhr, Springdans, Wilhelmus Van Nassouwen, O Jammer en Elende, etc.
De facsimile van dit handschrift is te vinden op de site van het NMI.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens
Aanvulling oktober 2021: Onderstaande koppelingen naar individuele bestanden op Dropbox en Google Drive werken niet meer. De meeste bestanden kun je nu vinden in de volgende verzamelmap (in grote lijn chronologisch gesorteerd): Google Drive: Lusthof der Muziek.
Alle transcripties van Van Bolhuis-1 zijn gemaakt door Ad Kwakernaat
- PDF (met inhoud en inleiding, om uit te printen, 18 Mb).
- abc-code (0,1 Mb).
- mp3-bestanden (groot bestand, 250 Mb).
- musicXML-formaat (voor Finale, Sibelius, etc, 1 Mb).
- MYR-formaat (voor Harmony, Melody Maker, etc, 2 Mb).
- Gegevens hs. Van Bolhuis-I bij het Nederlands Muziek Instituut
- Scan bij het NMI: Handschrift Van Bolhuis-1 (NMI-21K17)
- In het menu rechts vind je een link naar de andere handschriften van Van Bolhuis.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Michiel van Bolhuis en zijn echtgenote, ca 1738.
Michiel van Bolhuis (1713-1764) was een welgesteld advocaat in Groningen. Zijn zoon Jan was rechter in dezelfde stad. Uit de inventaris van een veiling blijkt, dat Michiel van Bolhuis een grote verzameling muziekinstrumenten en gedrukte en handgeschreven muziekboeken bezat.
Hs. Van Bolhuis-I: Springdans.
In deze 'verzameling van dansen, marsen en volkswijzen, gezet voor de viool' staan menuetten, marsen, bourées, gigues, contredansen en melodieën met titels als Cataljon, Repeltje, Amable van Cöhr, Springdans, Wilhelmus Van Nassouwen, O Jammer en Elende, etc.
De facsimile van dit handschrift is te vinden op de site van het NMI.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens
Aanvulling oktober 2021: Onderstaande koppelingen naar individuele bestanden op Dropbox en Google Drive werken niet meer. De meeste bestanden kun je nu vinden in de volgende verzamelmap (in grote lijn chronologisch gesorteerd): Google Drive: Lusthof der Muziek.
Alle transcripties van Van Bolhuis-1 zijn gemaakt door Ad Kwakernaat
- abc-code (0,1 Mb).
- mp3-bestanden (groot bestand, 250 Mb).
- musicXML-formaat (voor Finale, Sibelius, etc, 1 Mb).
- MYR-formaat (voor Harmony, Melody Maker, etc, 2 Mb).
- Gegevens hs. Van Bolhuis-I bij het Nederlands Muziek Instituut
- Scan bij het NMI: Handschrift Van Bolhuis-1 (NMI-21K17)
- In het menu rechts vind je een link naar de andere handschriften van Van Bolhuis.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Hs. Van Bolhuis-II (NMI-21K16) (1738-1773)
De Groningse familie Van Bolhuis heeft maar liefst drie handschriften nagelaten. In alledrie staat M. van Bolhuis als eerste eigenaar vermeld; daarna werden ze doorgegeven aan (en mogelijk aangevuld door) volgende generaties Van Bolhuis. In de handschriften staan zodoende verschillende jaartallen.
Afb.: Elegant gezelschap achter een balustrade (c. 1730)
Geordend op basis van het oudste vermelde jaartal zijn dat:
1) 'Van Bolhuis-I' - NMI 21 K 17: M. van Bolhuis (1730), later in bezit van A.E. van Bolhuis (1764) en Jan van Bolhuis (1778) (initialen 'A.E.' en niet 'A.F.'). Bevat 279 melodieën.
2) 'Van Bolhuis-II' - NMI 21 K 16: M. van Bolhuis (1738), later in bezit van Jan van Bolhuis (1773), Verzameling van dansen, marsen en volkswijzen, gezet voor de viool. Bevat 277 melodieën.
3) 'Van Bolhuis-III' - Groninger Archieven: (Het 'Recueil de plusieurs pieces de musique'): M. de Bolhuis (1739) later in bezit van Iean de Bolhuis (1773). Bevat xxx melodieën.
Dit blogbericht gaat over het tweede handschrift: Van Bolhuis 1738, NMI 21 K 16. Dit handschrift maakt onderdeel uit van de collectie Vlam en werd door het Nederlands Muziek Instituut (NMI) gedigitaliseerd.
Hs. Van Bolhuis-II: Polonoise.
Het tweede handschrift is een verzameling van dansen en marsen. Het bevat vooral veel menuetten, en tevens polonoises, bourées, marsen, gigues en melodieën met titels die we ook in de grote Amsterdamse series (ONHBC, HS en NHS) tegenkomen. Er staan titels in als Dans op de koorde met schaatzen; De Graven van Hollant; De groene boer; Groninger dans; Boeren dans met klompen; Olde Wijven; Versche mosseltjes; et cetera.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens
Aanvulling oktober 2021: Onderstaande koppelingen naar individuele bestanden op Dropbox en Google Drive werken niet meer. De meeste bestanden kun je nu vinden in de volgende verzamelmap (in grote lijn chronologisch gesorteerd): Google Drive: Lusthof der Muziek.
Alle transcripties van Van Bolhuis-II zijn gemaakt door Ad Kwakernaat
- PDF-transcriptie (met inhoud en inleiding, om uit te printen, 17 Mb).
- abc-code (0,1 Mb).
- mp3-bestanden (groot bestand, 210 Mb).
- musicXML-formaat (voor Finale, Sibelius, etc, 9 Mb).
- MYR-formaat (voor Harmony, Melody Maker, etc, 3 Mb).
- Gegevens hs. Van Bolhuis-II bij het Nederlands Muziek Instituut.
- Scan van het handschrift bij het NMI: Handschrift Van Bolhuis-2 (NMI-21K16)
- In het menu rechts vind je een link naar de andere handschriften van Van Bolhuis.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Afb.: Elegant gezelschap achter een balustrade (c. 1730)
Geordend op basis van het oudste vermelde jaartal zijn dat:
1) 'Van Bolhuis-I' - NMI 21 K 17: M. van Bolhuis (1730), later in bezit van A.E. van Bolhuis (1764) en Jan van Bolhuis (1778) (initialen 'A.E.' en niet 'A.F.'). Bevat 279 melodieën.
2) 'Van Bolhuis-II' - NMI 21 K 16: M. van Bolhuis (1738), later in bezit van Jan van Bolhuis (1773), Verzameling van dansen, marsen en volkswijzen, gezet voor de viool. Bevat 277 melodieën.
3) 'Van Bolhuis-III' - Groninger Archieven: (Het 'Recueil de plusieurs pieces de musique'): M. de Bolhuis (1739) later in bezit van Iean de Bolhuis (1773). Bevat xxx melodieën.
Dit blogbericht gaat over het tweede handschrift: Van Bolhuis 1738, NMI 21 K 16. Dit handschrift maakt onderdeel uit van de collectie Vlam en werd door het Nederlands Muziek Instituut (NMI) gedigitaliseerd.
Hs. Van Bolhuis-II: Polonoise.
Het tweede handschrift is een verzameling van dansen en marsen. Het bevat vooral veel menuetten, en tevens polonoises, bourées, marsen, gigues en melodieën met titels die we ook in de grote Amsterdamse series (ONHBC, HS en NHS) tegenkomen. Er staan titels in als Dans op de koorde met schaatzen; De Graven van Hollant; De groene boer; Groninger dans; Boeren dans met klompen; Olde Wijven; Versche mosseltjes; et cetera.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens
Aanvulling oktober 2021: Onderstaande koppelingen naar individuele bestanden op Dropbox en Google Drive werken niet meer. De meeste bestanden kun je nu vinden in de volgende verzamelmap (in grote lijn chronologisch gesorteerd): Google Drive: Lusthof der Muziek.
Alle transcripties van Van Bolhuis-II zijn gemaakt door Ad Kwakernaat
-
- abc-code (0,1 Mb).
- mp3-bestanden (groot bestand, 210 Mb).
- musicXML-formaat (voor Finale, Sibelius, etc, 9 Mb).
- MYR-formaat (voor Harmony, Melody Maker, etc, 3 Mb).
- Gegevens hs. Van Bolhuis-II bij het Nederlands Muziek Instituut.
- Scan van het handschrift bij het NMI: Handschrift Van Bolhuis-2 (NMI-21K16)
- In het menu rechts vind je een link naar de andere handschriften van Van Bolhuis.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
30 november 2011
Digitalisering speelmansmuziek 3: voortgang
-----------------------------------------------------
Inhoud
1. Inleiding - vrijwilligers gezocht
(De collectie Vlam; Scans en transcripties; De Liederenbank; etc.)
2. Tips & trucs
(Gebruikte computertalen en -programma's; Het invoeren van muziek; Overige vragen)
3. Voortgang
(Welke bronnen zijn wel/niet getranscribeerd?) (zie hieronder)
-----------------------------------------------------
Het Meertens Instituut is, middels eigen inspanning en met de hulp van vrijwilligers, druk in de weer om oude Nederlandse bronnen met speelmansmuziek te ontsluiten. De aanbiedingen van vrijwilligers om hieraan mee te helpen stromen van diverse kanten binnen!
Hieronder vind je een up-to-date overzicht van de stand van zaken: welke bronnen zijn reeds getranscribeerd, welke gereserveerd, en welke liggen nog op zorgzame transcriptie te wachten. Wil je meehelpen? Kijk dan op de pagina 'Digitalisering speelmansmuziek: vrijwilligers gezocht'.
Bronnenoverzicht
Laatst bijgewerkt op 15 maart 2013
(Nog niet alle bronnen zijn in de Lusthof opgenomen)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Beschikbaar voor transcriptie
-Anoniem: Handschrift 'Muziekboekje met voornamelijk dansen, gezet voor de gitaar' (ca. 1850, collectie Vlam, facsimile op aanvraag)
- Anoniem: Nieuwe Hollandsche Schouwburg
- Anoniem: handschrift 'Für Maaghdalena Darrest' (ca 1716, repertorium Vlam, facsimile op aanvraag)
-Drie handschriften Bolhuis.
- Kooy: Handschrift 'Dans-Boekje H.C. Kooy' (ca. 1900?, collectie Vlam, facsimile op aanvraag)
-Mentjot: 'Handschrift van Jan Mentjot' (1771, collectie Vlam, facsimile op aanvraag)
-Speets: Handschrift dansmuziek van speelman Frederik Speets
- Thysius: Luitboek van Thysius (ca 1600) bewerkt door J.P.N. Land. Deels gereserveerd
- W. van Zuylen van Nyevelt: Souterliedekens (1540-1558).
et cetera...
Gereed, transcriptie door het Meertens Instituut
(Reeds getranscribeerde bronnen zijn nog niet allemaal via de Liederenbank beschikbaar.)
- Anoniem: Handschrift 'Zangwijzen van Oud-Nederlandse Volksliederen'
- Anoniem: Handschrift 'Trompetboek I en II'
- Anoniem: Handschrift 'Musicq Boek 1740'
- Anoniem: Handschrift 'Speelmansboek met eenstemmige en meerstemmige melodieën en "psalmloopen"'
- Anoniem: Handschrift 'Bundel met boerenliedjes'
- Klok: 'Handschrift van Jan Klok' (4 delen)
- Wimmel: Handschrift van Nicolaas Wimmel
- W. van Zuylen van Nyevelt: Souterliedekens (1540-1558).
et cetera...
Gereed, transcriptie door vrijwilligers
(Reeds getranscribeerde bronnen zijn nog niet allemaal via de Liederenbank beschikbaar.)
- Anoniem: 'Handschrift 758 volksmelodieën'
- Anoniem: Hollantsche Schouburgh (deel 1-7)
- Anoniem: Hollantsche Schouburgh (recent ontdekt 11e deeltje)
- Anoniem: Nieuwe Hollandsche Schouwburg (deel 1-7)
- Anoniem: Handschrift 'Muziekboekje met voornamelijk dansen, gezet voor de gitaar' (ca. 1850, transcriptie op te vragen bij de Vrolijke Plug)
- Drie handschriften Bolhuis: (ca. 1730-'80, twee hs. in de collectie Vlam en één in de Groninger archieven; facsimile op aanvraag) Bolhuis I, Bolhuis II en Bolhuis III
- Oude en Nieuwe Hollantsche Boerenlieties en Contredansen (serie Roger)
- Oude en nieuwe Hollantse Boeren Lietjes en Contredansen (deeltjes Mortier)
- Balmer: Handschrift Balmer
- Beukema: 'Handschrift Beukema'
- Hanekuijk: Handschrift Hanekuijk
- Kiers: Handschrift Kiers
- Kooy: Handschrift 'Dans-Boekje H.C. Kooy' (ca. 1900?, collectie Vlam, transcriptie wordt momenteel gereviseerd)
- Speets: 'Handschrift dansmuziek van speelman Frederik Speets'
- Starkenborgh: 'Handschrift Starkenborgh'
- Visser: Handschrift Visser
et cetera...
Gereserveerd, transcriptie vrijwilligers
- Joannes de Gruijtters: Beiaardboek (handschrift)
- Thysius: Luitboek van Thysius (ca 1600) bewerkt door J.P.N. Land - Deels gereserveerd
Wil je meehelpen met transcriberen, kijk dan op de pagina 'Digitalisering speelmansmuziek: vrijwilligers gezocht'.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Inhoud
1. Inleiding - vrijwilligers gezocht
(De collectie Vlam; Scans en transcripties; De Liederenbank; etc.)
2. Tips & trucs
(Gebruikte computertalen en -programma's; Het invoeren van muziek; Overige vragen)
3. Voortgang
(Welke bronnen zijn wel/niet getranscribeerd?) (zie hieronder)
-----------------------------------------------------
Het Meertens Instituut is, middels eigen inspanning en met de hulp van vrijwilligers, druk in de weer om oude Nederlandse bronnen met speelmansmuziek te ontsluiten. De aanbiedingen van vrijwilligers om hieraan mee te helpen stromen van diverse kanten binnen!
Hieronder vind je een up-to-date overzicht van de stand van zaken: welke bronnen zijn reeds getranscribeerd, welke gereserveerd, en welke liggen nog op zorgzame transcriptie te wachten. Wil je meehelpen? Kijk dan op de pagina 'Digitalisering speelmansmuziek: vrijwilligers gezocht'.
Bronnenoverzicht
Laatst bijgewerkt op 15 maart 2013
(Nog niet alle bronnen zijn in de Lusthof opgenomen)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Beschikbaar voor transcriptie
-
- Anoniem: handschrift 'Für Maaghdalena Darrest' (ca 1716, repertorium Vlam, facsimile op aanvraag)
-
-
-
- Thysius: Luitboek van Thysius (ca 1600) bewerkt door J.P.N. Land. Deels gereserveerd
et cetera...
Gereed, transcriptie door het Meertens Instituut
(Reeds getranscribeerde bronnen zijn nog niet allemaal via de Liederenbank beschikbaar.)
- Anoniem: Handschrift 'Zangwijzen van Oud-Nederlandse Volksliederen'
- Anoniem: Handschrift 'Trompetboek I en II'
- Anoniem: Handschrift 'Musicq Boek 1740'
- Anoniem: Handschrift 'Speelmansboek met eenstemmige en meerstemmige melodieën en "psalmloopen"'
- Anoniem: Handschrift 'Bundel met boerenliedjes'
- Klok: 'Handschrift van Jan Klok' (4 delen)
- Wimmel: Handschrift van Nicolaas Wimmel
- W. van Zuylen van Nyevelt: Souterliedekens (1540-1558).
et cetera...
Gereed, transcriptie door vrijwilligers
(Reeds getranscribeerde bronnen zijn nog niet allemaal via de Liederenbank beschikbaar.)
- Anoniem: 'Handschrift 758 volksmelodieën'
- Anoniem: Hollantsche Schouburgh (deel 1-7)
- Anoniem: Hollantsche Schouburgh (recent ontdekt 11e deeltje)
- Anoniem: Nieuwe Hollandsche Schouwburg (deel 1-7)
- Anoniem: Handschrift 'Muziekboekje met voornamelijk dansen, gezet voor de gitaar' (ca. 1850, transcriptie op te vragen bij de Vrolijke Plug)
- Drie handschriften Bolhuis: (ca. 1730-'80, twee hs. in de collectie Vlam en één in de Groninger archieven; facsimile op aanvraag) Bolhuis I, Bolhuis II en Bolhuis III
- Oude en Nieuwe Hollantsche Boerenlieties en Contredansen (serie Roger)
- Oude en nieuwe Hollantse Boeren Lietjes en Contredansen (deeltjes Mortier)
- Balmer: Handschrift Balmer
- Beukema: 'Handschrift Beukema'
- Hanekuijk: Handschrift Hanekuijk
- Kiers: Handschrift Kiers
- Kooy: Handschrift 'Dans-Boekje H.C. Kooy' (ca. 1900?, collectie Vlam, transcriptie wordt momenteel gereviseerd)
- Speets: 'Handschrift dansmuziek van speelman Frederik Speets'
- Starkenborgh: 'Handschrift Starkenborgh'
- Visser: Handschrift Visser
et cetera...
Gereserveerd, transcriptie vrijwilligers
- Joannes de Gruijtters: Beiaardboek (handschrift)
- Thysius: Luitboek van Thysius (ca 1600) bewerkt door J.P.N. Land - Deels gereserveerd
Wil je meehelpen met transcriberen, kijk dan op de pagina 'Digitalisering speelmansmuziek: vrijwilligers gezocht'.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
24 november 2011
Digitalisering speelmansmuziek 1: vrijwilligers gezocht
-----------------------------------------------------
Inhoud
1. Inleiding - vrijwilligers gezocht (zie hieronder)
(De collectie Vlam; Scans en transcripties; De Liederenbank; etc.)
2. Tips & trucs
(Gebruikte computertalen en -programma's; Het invoeren van muziek; Overige vragen)
3. Voortgang
(Welke bronnen zijn wel/niet getranscribeerd?)
-----------------------------------------------------
De collectie Vlam
Het Meertens Instituut, de organisatie achter de hier veelvuldig geroemde Nederlandse Liederenbank, heeft de beschikking gekregen over een unieke verzameling muziekboekjes met traditioneel repertoire uit de 17e tot de 20e eeuw - zogenaamde 'speelmansmuziek'. Deze handschriften waren vroeger in het bezit van verzamelaar en amateurmusicoloog dr. Chr. Vlam. Na diens overlijden werden ze ondergebracht bij het Nederlands Muziek Instituut (NMI).
Scans en transcripties in de Liederenbank
Het Meertens is samen met het NMI bezig om al deze muziek voor muzikanten en andere geïnteresseerden publiek toegankelijk te maken. Niet alleen werden de handschriften gescand, bovendien heeft het Meertens Instituut het voornemen om alle melodieën in digitaal notenschrift over te zetten - te 'transcriberen' - en ze in de Liederenbank op te nemen. In de Liederenbank is de muziek doorzoekbaar en kun je alle ingevoerde melodieën beluisteren en in verschillende digitale formaten downloaden.
Wat is de Liederenbank?
De Liederenbank werd opgezet als databank van oude Nederlandse liederen. Echter, anders dan de naam doet vermoeden bevat, hij ook veel instrumentale muziek. De Liederenbank wordt beheerd door het Documentatie- en Onderzoekscentrum van het Nederlands Lied (DOC-lied) van het Meertens Instituut in Amsterdam. Naast onderzoek houdt dit instituut zich bezig met het behoud en de verspreiding van het Nederlands erfgoed. De Liederenbank is voortdurend in ontwikkeling. Om het gebruiksgemak te vergroten ondergaat de website – in overleg met muzikanten – een ingrijpende verbouwing.
Al veel werk verzet
Het stoutmoedige voornemen is nu om nog voor het eind van dit jaar (2011) minstens 2500 'nieuwe' melodieën aan de Liederenbank toe te voegen. Medewerkers van het Meertens en studenten musicologie zijn al geruime tijd hard aan het werk om dat voor elkaar te krijgen. Onderaan deze pagina vind je een overzicht van de muziek die zo reeds toegankelijk is gemaakt.
Hulp gevraagd
Het Meertens kan deze klus echter niet alleen af en hoopt dat muziekliefhebbers een handje willen helpen. Met een gezamenlijke inspanning van onze kant (de muzikanten) kunnen we een groot deel van het rijke materiaal binnen afzienbare tijd 'speelklaar' maken, zodat we het ook daadwerkelijk kunnen gaan gebruiken. Overigens hebben verschillende muzikanten al belangrijke bijdragen geleverd! (Zie onderaan deze pagina.)
Samenwerken biedt vele voordelen...
Samenwerking met het Meertens biedt liefhebbers veel voordelen: het instituut heeft toegang tot unica die anders onbereikbaar ergens in een kluis blijven liggen, de Liederenbank fungeert als zoekmachine die helpt wegwijs te worden in het vele materiaal, de moeilijkste (slordigste) handschriften worden door gespecialiseerde musicologen van het instituut met veel zorg gebruiksklaar gemaakt, de Liederenbank vormt een centrale plek waar je een verscheidenheid aan materiaal kunt vinden die anders her en der verspreid zou blijven, en door de activiteiten te verdelen profiteer je van de inspanningen van medemuzikanten en gebeurt het werk niet dubbelop. (Zo weet de Vrolijke Plug toevallig dat sommige heruitgaven van de Stichting Volksmuziek Nederland door minstens drie personen noot voor noot zijn overgetikt, en dat is vast nog maar het topje van de ijsberg...)
Ondersteuning van de SVN en anderen
Het gaat in dit project niet enkel om bronnen die nu voor het eerst beschikbaar komen: veel muzikanten hebben waarschijnlijk al transcripties van eerder heruitgegeven materiaal op de harde schijf van hun computer staan. Hopelijk willen ze die via de Liederenbank met anderen delen. In overleg met de Stichting Volksmuziek Nederland worden de handschriften van Hanekuijk, Balmer, Visser en Kiers in de Liederenbank opgenomen, muziekgroep Törf gaat er in principe mee akkoord om het handschrift van Beukema op te nemen, en uitgeverij Drie Koningen (CodaCoda) ondersteunt het toevoegen van de door hen heruitgegeven Hollantsche Schouburgh en Nieuwe Hollandsche Schouwburg.
Voor welke bronnen zijn we nog naar transcripties op zoek?
Het streven is om via de Liederenbank uiteindelijk 'alle' auteursrechtvrije Nederlandse volksmuziek (in de ruime zin van het woord) toegankelijk te maken. Eigen voorstellen zijn dus altijd welkom! Een recent overzicht van de vorderingen bij het transcriberen vind je hier: Voortgang.)
Wat is toch die 'collectie' en dat 'repertorium' Vlam?
In de Lusthof der Muziek vind je een (groeiend) aantal boekjes uit de 'collectie Vlam' en het 'repertorium Vlam'. De 'collectie' omvat de boekjes die dhr. Vlam als origineel in zijn eigen collectie had, het 'repertorium' bestaat uit alle boekjes waarvan hij wist dat ze bestonden en/of waarvan hij fotokopieën bezat. Scans van de collectie Vlam zijn binnenkort beschikbaar via de website van het Nederlands Muziek Instituut en via de Liederenbank. Bronnen uit het repertorium Vlam zijn soms wel, soms niet ergens op internet te vinden.
Helpen? Meer weten? Opmerkingen of suggesties?
Aarzel niet en neem contact op met de Vrolijke Plug (de.vrolijke.plug {apenstaart} gmail punt com) - hij helpt deze hele onderneming in goede banen te leiden. Kijk voor meer technische informatie op de pagina Tips & trucs.
Je hulp wordt zeer gewaardeerd!
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Praktische zaken
- Informatie over het project 'speelmuziek' bij het Nederlands Muziek Instituut.
- Informatie over het project 'speelmuziek' bij de liederenbank van het Meertens Instituut.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Inhoud
1. Inleiding - vrijwilligers gezocht (zie hieronder)
(De collectie Vlam; Scans en transcripties; De Liederenbank; etc.)
2. Tips & trucs
(Gebruikte computertalen en -programma's; Het invoeren van muziek; Overige vragen)
3. Voortgang
(Welke bronnen zijn wel/niet getranscribeerd?)
-----------------------------------------------------
De collectie Vlam
Het Meertens Instituut, de organisatie achter de hier veelvuldig geroemde Nederlandse Liederenbank, heeft de beschikking gekregen over een unieke verzameling muziekboekjes met traditioneel repertoire uit de 17e tot de 20e eeuw - zogenaamde 'speelmansmuziek'. Deze handschriften waren vroeger in het bezit van verzamelaar en amateurmusicoloog dr. Chr. Vlam. Na diens overlijden werden ze ondergebracht bij het Nederlands Muziek Instituut (NMI).
Scans en transcripties in de Liederenbank
Het Meertens is samen met het NMI bezig om al deze muziek voor muzikanten en andere geïnteresseerden publiek toegankelijk te maken. Niet alleen werden de handschriften gescand, bovendien heeft het Meertens Instituut het voornemen om alle melodieën in digitaal notenschrift over te zetten - te 'transcriberen' - en ze in de Liederenbank op te nemen. In de Liederenbank is de muziek doorzoekbaar en kun je alle ingevoerde melodieën beluisteren en in verschillende digitale formaten downloaden.
Wat is de Liederenbank?
De Liederenbank werd opgezet als databank van oude Nederlandse liederen. Echter, anders dan de naam doet vermoeden bevat, hij ook veel instrumentale muziek. De Liederenbank wordt beheerd door het Documentatie- en Onderzoekscentrum van het Nederlands Lied (DOC-lied) van het Meertens Instituut in Amsterdam. Naast onderzoek houdt dit instituut zich bezig met het behoud en de verspreiding van het Nederlands erfgoed. De Liederenbank is voortdurend in ontwikkeling. Om het gebruiksgemak te vergroten ondergaat de website – in overleg met muzikanten – een ingrijpende verbouwing.
Al veel werk verzet
Het stoutmoedige voornemen is nu om nog voor het eind van dit jaar (2011) minstens 2500 'nieuwe' melodieën aan de Liederenbank toe te voegen. Medewerkers van het Meertens en studenten musicologie zijn al geruime tijd hard aan het werk om dat voor elkaar te krijgen. Onderaan deze pagina vind je een overzicht van de muziek die zo reeds toegankelijk is gemaakt.
Hulp gevraagd
Het Meertens kan deze klus echter niet alleen af en hoopt dat muziekliefhebbers een handje willen helpen. Met een gezamenlijke inspanning van onze kant (de muzikanten) kunnen we een groot deel van het rijke materiaal binnen afzienbare tijd 'speelklaar' maken, zodat we het ook daadwerkelijk kunnen gaan gebruiken. Overigens hebben verschillende muzikanten al belangrijke bijdragen geleverd! (Zie onderaan deze pagina.)
Samenwerken biedt vele voordelen...
Samenwerking met het Meertens biedt liefhebbers veel voordelen: het instituut heeft toegang tot unica die anders onbereikbaar ergens in een kluis blijven liggen, de Liederenbank fungeert als zoekmachine die helpt wegwijs te worden in het vele materiaal, de moeilijkste (slordigste) handschriften worden door gespecialiseerde musicologen van het instituut met veel zorg gebruiksklaar gemaakt, de Liederenbank vormt een centrale plek waar je een verscheidenheid aan materiaal kunt vinden die anders her en der verspreid zou blijven, en door de activiteiten te verdelen profiteer je van de inspanningen van medemuzikanten en gebeurt het werk niet dubbelop. (Zo weet de Vrolijke Plug toevallig dat sommige heruitgaven van de Stichting Volksmuziek Nederland door minstens drie personen noot voor noot zijn overgetikt, en dat is vast nog maar het topje van de ijsberg...)
Ondersteuning van de SVN en anderen
Het gaat in dit project niet enkel om bronnen die nu voor het eerst beschikbaar komen: veel muzikanten hebben waarschijnlijk al transcripties van eerder heruitgegeven materiaal op de harde schijf van hun computer staan. Hopelijk willen ze die via de Liederenbank met anderen delen. In overleg met de Stichting Volksmuziek Nederland worden de handschriften van Hanekuijk, Balmer, Visser en Kiers in de Liederenbank opgenomen, muziekgroep Törf gaat er in principe mee akkoord om het handschrift van Beukema op te nemen, en uitgeverij Drie Koningen (CodaCoda) ondersteunt het toevoegen van de door hen heruitgegeven Hollantsche Schouburgh en Nieuwe Hollandsche Schouwburg.
Voor welke bronnen zijn we nog naar transcripties op zoek?
Het streven is om via de Liederenbank uiteindelijk 'alle' auteursrechtvrije Nederlandse volksmuziek (in de ruime zin van het woord) toegankelijk te maken. Eigen voorstellen zijn dus altijd welkom! Een recent overzicht van de vorderingen bij het transcriberen vind je hier: Voortgang.)
Wat is toch die 'collectie' en dat 'repertorium' Vlam?
In de Lusthof der Muziek vind je een (groeiend) aantal boekjes uit de 'collectie Vlam' en het 'repertorium Vlam'. De 'collectie' omvat de boekjes die dhr. Vlam als origineel in zijn eigen collectie had, het 'repertorium' bestaat uit alle boekjes waarvan hij wist dat ze bestonden en/of waarvan hij fotokopieën bezat. Scans van de collectie Vlam zijn binnenkort beschikbaar via de website van het Nederlands Muziek Instituut en via de Liederenbank. Bronnen uit het repertorium Vlam zijn soms wel, soms niet ergens op internet te vinden.
Helpen? Meer weten? Opmerkingen of suggesties?
Aarzel niet en neem contact op met de Vrolijke Plug (de.vrolijke.plug {apenstaart} gmail punt com) - hij helpt deze hele onderneming in goede banen te leiden. Kijk voor meer technische informatie op de pagina Tips & trucs.
Je hulp wordt zeer gewaardeerd!
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Praktische zaken
- Informatie over het project 'speelmuziek' bij het Nederlands Muziek Instituut.
- Informatie over het project 'speelmuziek' bij de liederenbank van het Meertens Instituut.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Digitalisering speelmansmuziek 2: tips & trucs
-----------------------------------------------------
Inhoud
1. Inleiding - vrijwilligers gezocht
(De collectie Vlam; Scans en transcripties; De liederenbank; etc.)
2. Tips & trucs (zie hieronder)
(Gebruikte computertalen en -programma's; Het invoeren van muziek; Overige vragen)
3. Stand van zaken
(Welke bronnen zijn wel/niet getranscribeerd?)
-----------------------------------------------------
Heb je een reeds gedigitaliseerde bron die je aan de Liederenbank wilt toevoegen, of wil je helpen met transcriberen, aarzel dan niet en neem contact op met de Vrolijke Plug (de.vrolijke.plug {apenstaart} gmail (punt) com). Hij heeft een overzicht van de bronnen die nog niet zijn bewerkt en hij houdt een lijst van 'reserveringen' bij. Hij kan je ook verder helpen met vragen waarop je hieronder geen antwoord vindt.
(Hopelijk) veelgestelde vragen...
1. Gebruikte computertalen en -programma's
In welke computertaal wordt de muziek in de Liederenbank opgeslagen?
Voor de opslag van muziek gebruikt de Nederlandse Liederenbank (NLB) een wetenschappelijke, abstracte computertaal, Humdrum geheten. Dit is nodig voor de functionaliteiten die de Liederenbank achter de schermen bevat.
Welke computertalen zijn er voor gewone gebruikers?
Het toevoegen en opvragen van muziek kan in de vorm van .abc, .musicXML en lilypond (.ly). Deze talen zijn gekozen omdat vrijwel alle muziekprogramma's (gratis of commercieel) met minstens een van deze talen overweg kunnen. Echter, zowel van .abc als .musicXML bestaan verschillende ‘dialecten’. Onregelmatigheden die daardoor in de vertaling optreden worden zo veel mogelijk opgelost, maar niet alles valt te voorzien. Overigens zijn deze opties nog niet allemaal beschikbaar; aan de laatste details wordt momenteel hard gewerkt.
Welke programma’s zijn geschikt?
In principe zijn alle muziekprogramma’s die .abc, .musicXML of .ly kunnen produceren geschikt om muziek in te transcriberen voor de Liederenbank. Op internet zijn programma’s te vinden - gratis en commercieel - die deze talen kunnen lezen (zie de lijst hieronder). Lilypond wordt door de Liederenbank gebruikt om bladmuziek (.gif en .pdf) te produceren. Je kunt de muziek van de Liederenbank (binnenkort) ook downloaden als .midi (geluid) en in de muziektalen .abc, .ly of (in de toekomst) .musicXML.
Waarom zijn er niet nog andere muziektalen beschikbaar?
Om via internet muziek te kunnen invoeren en uitvoeren worden door het MI verschillende vertaalmodules gebouwd van Humdrum naar talen die in de muziekwereld gebruikelijk zijn. Deze vertaalmodules zijn nogal ingewikkeld, en bovendien gevoelig voor verschillende ‘dialecten’. We hebben er daarom voor gekozen om de twee meest gebruikte muziektalen aan te bieden en de modules daarvoor zo goed mogelijk te ontwikkelen. Er zijn op internet gratis programma’s te vinden die met deze talen overweg kunnen.
Waar vind ik informatie over .abc en bijhorende muziekprogramma's?
In de folkwereld is .abc dé taal om muziek te digitaliseren en te delen. Er zijn vele gratis programma's die abc kunnen lezen, en vele websites (m.n. West-Europese en Noord-Amerikaanse) waar overzichten van abc-programma's en getranscribeerde deunen te vinden zijn. Enkele goede startpagina's zijn:
- ABC Music project: http://abc.sourceforge.net/
- Abc notation home page: http://abcnotation.com/
- Abc plus project: http://abcplus.sourceforge.net/
- MusicEditorForAbc (MEFA; voorheen ABCEdit) is een gratis programma van Joop Coolegem, met tablatuur voor trekharmonica: http://members.quicknet.nl/j.coolegem/Mefa.html
- Musescore (open source) leest musicXML en (met behulp van een plugin) abc: http://musescore.org/
Waar vind ik informatie over .musicXML en bijhorende muziekprogramma's?
Commerciële muziekprogramma's kunnen meestal overweg met musicXML. Dat geldt bijvoorbeeld voor (recente versies van) Capella, Cubase, Encore, Finale, Harmony assistant, Mozart, Myriad, Recordare, Sibelius, etc. Een overzicht van programma's die met musicXML overweg kunnen vind je hier:
http://www.recordare.com/musicxml/community/software
- Musescore (open source) leest musicXML en (met behulp van een plugin) abc: http://musescore.org/
Waar vind ik informatie over Lilypond?
Lilypond is een open source programma, speciaal ontworpen om grafisch hoogwaardige bladmuziek te produceren: http://lilypond.org/. Lilypond kan musicXML importeren. Om het gebruik van het programma te vergemakkelijken zijn er verschillende interfaces ontworpen. Die vind je op de site van Lilypond onder Introduction > Easier editing:
http://lilypond.org/doc/v2.13/Documentation/web/easier-editing.html
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
2. Het invoeren van muziek
Ik wil graag zelf bepalen met welke bron ik aan de slag ga.
Dat kan - graag zelfs! De keuze van een bron moet uiteraard aansluiten bij de interesse van de vrijwilliger die de muziek transcribeert. Er is voor elk wat wils: oudere en minder oude verzamelingen, volkse en meer klassieke, instrumentale en liedgerichte, makkelijkere en moeilijkere, één- en tweestemmige, en voor verschillende instrumenten. Snuffel zelf eens door de Liederenbank of de Lusthof der Muziek, of overleg met de Vrolijke Plug - ook om zeker te weten dat niet iemand anders de betreffende bron al onder handen neemt. Een voorwaarde voor de opname van transcripties in de Liederenbank is overigens wel dat de muziek vrij is van auteursrechten.
Hoeveel melodieën moet ik invoeren?
Je bepaalt uiteraard zelf hoeveel melodieën je wilt bijdragen. Maar het invoeren van losse melodieën is voor ons (in ieder geval in dit stadium) niet erg efficiënt. We hopen daarom dat iedere deelnemer minimaal zo'n 25 á 50 melodieën voor zijn rekening wil nemen en dat hij of zij die binnen een tijdsbestek van drie maanden transcribeert.
Het allerliefst brengen we een handschrift bij één vrijwilliger onder. Dat is leuk voor degene die eraan werkt – zo heb je een ‘eigen’ manuscript. Ook zorgt het voor een grotere uniformiteit, omdat je gaandeweg de eigenaardigheden van de samensteller in de vingers krijgt.
'Diplomatisch' of 'kritisch' transcriberen
De melodieën uit handgeschreven bronnen vragen vaak om enige interpretatie: de lengte van een maat klopt niet, een voorteken lijkt te zijn vergeten, een inktvlek uit een ganzenveer bemoeilijkt het lezen, noem het maar op. Wat doe je dan?
Er zijn twee mogelijkheden. Je blijft zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke melodie en corrigeert alleen evidente fouten – dat noemen we 'diplomatisch', of je brengt veranderingen aan waarvan jij vindt dat die het musiceren ten goede zouden komen: 'kritisch'.
Voor de Liederenbank is het van groot belang om zo dicht mogelijk bij de originele versie blijven - dat biedt gebruikers immers de meest solide basis. We vragen je dus om de muziek 'diplomatisch' te transcriberen! Alleen evidente fouten worden gecorrigeerd en als je iets verandert, plaats dan een voetnoot in de melodie en daaronder een korte toelichting.
Ik heb geen ervaring met het digitaliseren van muziek. Kan ik toch helpen?
We hebben helaas geen tijd om mensen vertrouwd te maken met een muziekprogramma. Maar sommige programma’s zijn gratis te downloaden en redelijk makkelijk te leren, dus wat let je om er een uit te proberen?
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
3. Overige vragen
Waarom gebruiken jullie geen automatisch transcriptieprogramma?
Het geautomatiseerd digitaliseren van muziek: het klinkt mooi, maar helaas bestaat er nog geen enkel programma dat raad weet met handschriften (of oude drukken).
Ik heb melodieën aangeleverd, maar ik vind ze niet in de Liederenbank terug. Hoe kan dat?
Er kan enige vertraging zitten tussen het moment dat melodieën worden aangeleverd en het moment dat ze in de Liederenbank verschijnen, want daar komt nog wat mensenwerk aan te pas. Een documentalist bij de Liederenbank voert een laatste controle op de melodieën uit. Dan worden ze op de website gepubliceerd.
Heb je een andere vraag?
Neem dan gerust contact op met de Vrolijke Plug:
de.vrolijke.plug {apenstaart} gmail (punt) com
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Inhoud
1. Inleiding - vrijwilligers gezocht
(De collectie Vlam; Scans en transcripties; De liederenbank; etc.)
2. Tips & trucs (zie hieronder)
(Gebruikte computertalen en -programma's; Het invoeren van muziek; Overige vragen)
3. Stand van zaken
(Welke bronnen zijn wel/niet getranscribeerd?)
-----------------------------------------------------
Heb je een reeds gedigitaliseerde bron die je aan de Liederenbank wilt toevoegen, of wil je helpen met transcriberen, aarzel dan niet en neem contact op met de Vrolijke Plug (de.vrolijke.plug {apenstaart} gmail (punt) com). Hij heeft een overzicht van de bronnen die nog niet zijn bewerkt en hij houdt een lijst van 'reserveringen' bij. Hij kan je ook verder helpen met vragen waarop je hieronder geen antwoord vindt.
(Hopelijk) veelgestelde vragen...
1. Gebruikte computertalen en -programma's
In welke computertaal wordt de muziek in de Liederenbank opgeslagen?
Voor de opslag van muziek gebruikt de Nederlandse Liederenbank (NLB) een wetenschappelijke, abstracte computertaal, Humdrum geheten. Dit is nodig voor de functionaliteiten die de Liederenbank achter de schermen bevat.
Welke computertalen zijn er voor gewone gebruikers?
Het toevoegen en opvragen van muziek kan in de vorm van .abc, .musicXML en lilypond (.ly). Deze talen zijn gekozen omdat vrijwel alle muziekprogramma's (gratis of commercieel) met minstens een van deze talen overweg kunnen. Echter, zowel van .abc als .musicXML bestaan verschillende ‘dialecten’. Onregelmatigheden die daardoor in de vertaling optreden worden zo veel mogelijk opgelost, maar niet alles valt te voorzien. Overigens zijn deze opties nog niet allemaal beschikbaar; aan de laatste details wordt momenteel hard gewerkt.
Welke programma’s zijn geschikt?
In principe zijn alle muziekprogramma’s die .abc, .musicXML of .ly kunnen produceren geschikt om muziek in te transcriberen voor de Liederenbank. Op internet zijn programma’s te vinden - gratis en commercieel - die deze talen kunnen lezen (zie de lijst hieronder). Lilypond wordt door de Liederenbank gebruikt om bladmuziek (.gif en .pdf) te produceren. Je kunt de muziek van de Liederenbank (binnenkort) ook downloaden als .midi (geluid) en in de muziektalen .abc, .ly of (in de toekomst) .musicXML.
Waarom zijn er niet nog andere muziektalen beschikbaar?
Om via internet muziek te kunnen invoeren en uitvoeren worden door het MI verschillende vertaalmodules gebouwd van Humdrum naar talen die in de muziekwereld gebruikelijk zijn. Deze vertaalmodules zijn nogal ingewikkeld, en bovendien gevoelig voor verschillende ‘dialecten’. We hebben er daarom voor gekozen om de twee meest gebruikte muziektalen aan te bieden en de modules daarvoor zo goed mogelijk te ontwikkelen. Er zijn op internet gratis programma’s te vinden die met deze talen overweg kunnen.
Waar vind ik informatie over .abc en bijhorende muziekprogramma's?
In de folkwereld is .abc dé taal om muziek te digitaliseren en te delen. Er zijn vele gratis programma's die abc kunnen lezen, en vele websites (m.n. West-Europese en Noord-Amerikaanse) waar overzichten van abc-programma's en getranscribeerde deunen te vinden zijn. Enkele goede startpagina's zijn:
- ABC Music project: http://abc.sourceforge.net/
- Abc notation home page: http://abcnotation.com/
- Abc plus project: http://abcplus.sourceforge.net/
- MusicEditorForAbc (MEFA; voorheen ABCEdit) is een gratis programma van Joop Coolegem, met tablatuur voor trekharmonica: http://members.quicknet.nl/j.coolegem/Mefa.html
- Musescore (open source) leest musicXML en (met behulp van een plugin) abc: http://musescore.org/
Waar vind ik informatie over .musicXML en bijhorende muziekprogramma's?
Commerciële muziekprogramma's kunnen meestal overweg met musicXML. Dat geldt bijvoorbeeld voor (recente versies van) Capella, Cubase, Encore, Finale, Harmony assistant, Mozart, Myriad, Recordare, Sibelius, etc. Een overzicht van programma's die met musicXML overweg kunnen vind je hier:
http://www.recordare.com/musicxml/community/software
- Musescore (open source) leest musicXML en (met behulp van een plugin) abc: http://musescore.org/
Waar vind ik informatie over Lilypond?
Lilypond is een open source programma, speciaal ontworpen om grafisch hoogwaardige bladmuziek te produceren: http://lilypond.org/. Lilypond kan musicXML importeren. Om het gebruik van het programma te vergemakkelijken zijn er verschillende interfaces ontworpen. Die vind je op de site van Lilypond onder Introduction > Easier editing:
http://lilypond.org/doc/v2.13/Documentation/web/easier-editing.html
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
2. Het invoeren van muziek
Ik wil graag zelf bepalen met welke bron ik aan de slag ga.
Dat kan - graag zelfs! De keuze van een bron moet uiteraard aansluiten bij de interesse van de vrijwilliger die de muziek transcribeert. Er is voor elk wat wils: oudere en minder oude verzamelingen, volkse en meer klassieke, instrumentale en liedgerichte, makkelijkere en moeilijkere, één- en tweestemmige, en voor verschillende instrumenten. Snuffel zelf eens door de Liederenbank of de Lusthof der Muziek, of overleg met de Vrolijke Plug - ook om zeker te weten dat niet iemand anders de betreffende bron al onder handen neemt. Een voorwaarde voor de opname van transcripties in de Liederenbank is overigens wel dat de muziek vrij is van auteursrechten.
Hoeveel melodieën moet ik invoeren?
Je bepaalt uiteraard zelf hoeveel melodieën je wilt bijdragen. Maar het invoeren van losse melodieën is voor ons (in ieder geval in dit stadium) niet erg efficiënt. We hopen daarom dat iedere deelnemer minimaal zo'n 25 á 50 melodieën voor zijn rekening wil nemen en dat hij of zij die binnen een tijdsbestek van drie maanden transcribeert.
Het allerliefst brengen we een handschrift bij één vrijwilliger onder. Dat is leuk voor degene die eraan werkt – zo heb je een ‘eigen’ manuscript. Ook zorgt het voor een grotere uniformiteit, omdat je gaandeweg de eigenaardigheden van de samensteller in de vingers krijgt.
'Diplomatisch' of 'kritisch' transcriberen
De melodieën uit handgeschreven bronnen vragen vaak om enige interpretatie: de lengte van een maat klopt niet, een voorteken lijkt te zijn vergeten, een inktvlek uit een ganzenveer bemoeilijkt het lezen, noem het maar op. Wat doe je dan?
Er zijn twee mogelijkheden. Je blijft zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke melodie en corrigeert alleen evidente fouten – dat noemen we 'diplomatisch', of je brengt veranderingen aan waarvan jij vindt dat die het musiceren ten goede zouden komen: 'kritisch'.
Voor de Liederenbank is het van groot belang om zo dicht mogelijk bij de originele versie blijven - dat biedt gebruikers immers de meest solide basis. We vragen je dus om de muziek 'diplomatisch' te transcriberen! Alleen evidente fouten worden gecorrigeerd en als je iets verandert, plaats dan een voetnoot in de melodie en daaronder een korte toelichting.
Ik heb geen ervaring met het digitaliseren van muziek. Kan ik toch helpen?
We hebben helaas geen tijd om mensen vertrouwd te maken met een muziekprogramma. Maar sommige programma’s zijn gratis te downloaden en redelijk makkelijk te leren, dus wat let je om er een uit te proberen?
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
3. Overige vragen
Waarom gebruiken jullie geen automatisch transcriptieprogramma?
Het geautomatiseerd digitaliseren van muziek: het klinkt mooi, maar helaas bestaat er nog geen enkel programma dat raad weet met handschriften (of oude drukken).
Ik heb melodieën aangeleverd, maar ik vind ze niet in de Liederenbank terug. Hoe kan dat?
Er kan enige vertraging zitten tussen het moment dat melodieën worden aangeleverd en het moment dat ze in de Liederenbank verschijnen, want daar komt nog wat mensenwerk aan te pas. Een documentalist bij de Liederenbank voert een laatste controle op de melodieën uit. Dan worden ze op de website gepubliceerd.
Heb je een andere vraag?
Neem dan gerust contact op met de Vrolijke Plug:
de.vrolijke.plug {apenstaart} gmail (punt) com
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Hs. 'Trompetboek I en II' (na 1743)
Het Trompetboek, van halverwege de 18e eeuw, bevat 140 melodieën met zogenaamde speelmansmuziek - de 'popmuziek' van die tijd. Het handschrift is bijzonder omdat de muziek tweestemming is genoteerd én beide stemboekjes bewaard zijn gebleven. Tot voor kort was dit handschrift nauwelijks toegankelijk. Dankzij het digitaliseringsproject 'Speelmuziek' van het Nederlands Muziek Instituut (NMI) en het Meertens Instituut (MI) is integraal op internet te vinden.
Trompetboek: 1e stem (collectie NMI)
Trompetboek: 2e stem (collectie NMI)
Volgens de oorspronkelijke catalogusbeschrijving is de muziek gezet voor twee violen, maar nadere bestudering leert dat het handschrift vermoedelijk was bedoeld voor twee trompetten.
Het lijkt, zoals veel muziekverzamelingen uit die tijd, te opereren in een voor ons ongewoon en onbekend grensgebied tussen vroeg-klassieke en volksmuziek. En onbekend maakt onbemind; daarmee in het reine komen is een proces dat zich onder (volks)muzikanten de laatste tijd langzaam lijkt te voltrekken.
J.H. Quinkhard: Een violist en een fluitist musicerend (1755)
Uit het Geheugen van Nederland.
Voor het gemak van de gebruiker is dit handschrift in de archieven voorzien van verschillende titels: de Liederenbank van het MI noemt dit het Trompetboek I en II, waar het NMI het heeft over een [Verzameling van 'airs', dansen en marsen, gezet voor twee violen]. Om de verwarring nog groter te maken: dit boekje staat elders ook bekend als het Vioolboek Sibersma. Dat is nog wel de meest ongelukkige keuze, want Sibersma is enkel de naam van de ambachtsman die het voorblad graveerde (het is immers een muziekschriftje met voorgedrukte notenbalken). Voor de duidelijkheid: het gaat echt om hetzelfde handschrift, dat bij het NMI de code 4-G-87 heeft.
Veel van de melodieën zijn titelloos, andere worden generiek aangeduid als 'adagio', 'allegro', 'aria', 'menuet', 'marsch', 'polones' en 'wachtel'. Verder zijn er getitelde nummers als Wilhelmus, Wan du mijn Schwager wilt weren, Meins vraus vrolick heit, La prise de chasse, Hoelane marsch, Jagt giga en Wan ik en sabel het.
Ong. 1800: Nederlandse militaire muziek, met in het midden een serpent. Amsterdam, eencentsdruk van uitg. Erve H. Rijnders
Digitalisering
De trompetboekjes waren vroeger in het bezit van verzamelaar en amateurmusicoloog Chr. Vlam. Ze kwamen na diens dood in bezit van het NMI. In een digitaliseringsproject dat op dit moment (2011) nog in volle gang is, werden de handschriften niet alleen gescand, maar nam het MI bovendien de moeite alle melodieën naar digitaal notenschrift over te zetten ('transcriberen'). Zo werden ze in de Nederlandse Liederenbank opgenomen. Zodoende is de muziek nu doorzoekbaar, en kun je binnenkort alle melodieën beluisteren en in verschillende digitale formaten downloaden.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens:
- Gegevens van het handschrift [Verzameling van 'airs', dansen en marsen, gezet voor twee violen] bij het Nederlands Muziek Instituut.
- Scan bij het NMI: handschrift 'Trompetboek' = 'Verzameling van 'airs', dansen en marsen, gezet voor twee violen' (NMI-4G87)
- Het Trompetboek I en II bij de Nederlandse Liederenbank (Meertens Instituut), met titeloverzicht en transcripties.
- Ook de naam 'Handschrift Sibersma' doet voor deze boekjes de ronde, een aanduiding die makkelijk tot misverstanden kan leiden: Sibersma is enkel de naam van de kunstenaar die de voorgedrukte gravure op de kaft maakte (het betreft hier boekjes met voorgedrukte notenbalken).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Trompetboek: 1e stem (collectie NMI)
Trompetboek: 2e stem (collectie NMI)
Volgens de oorspronkelijke catalogusbeschrijving is de muziek gezet voor twee violen, maar nadere bestudering leert dat het handschrift vermoedelijk was bedoeld voor twee trompetten.
Het lijkt, zoals veel muziekverzamelingen uit die tijd, te opereren in een voor ons ongewoon en onbekend grensgebied tussen vroeg-klassieke en volksmuziek. En onbekend maakt onbemind; daarmee in het reine komen is een proces dat zich onder (volks)muzikanten de laatste tijd langzaam lijkt te voltrekken.
J.H. Quinkhard: Een violist en een fluitist musicerend (1755)
Uit het Geheugen van Nederland.
Voor het gemak van de gebruiker is dit handschrift in de archieven voorzien van verschillende titels: de Liederenbank van het MI noemt dit het Trompetboek I en II, waar het NMI het heeft over een [Verzameling van 'airs', dansen en marsen, gezet voor twee violen]. Om de verwarring nog groter te maken: dit boekje staat elders ook bekend als het Vioolboek Sibersma. Dat is nog wel de meest ongelukkige keuze, want Sibersma is enkel de naam van de ambachtsman die het voorblad graveerde (het is immers een muziekschriftje met voorgedrukte notenbalken). Voor de duidelijkheid: het gaat echt om hetzelfde handschrift, dat bij het NMI de code 4-G-87 heeft.
Veel van de melodieën zijn titelloos, andere worden generiek aangeduid als 'adagio', 'allegro', 'aria', 'menuet', 'marsch', 'polones' en 'wachtel'. Verder zijn er getitelde nummers als Wilhelmus, Wan du mijn Schwager wilt weren, Meins vraus vrolick heit, La prise de chasse, Hoelane marsch, Jagt giga en Wan ik en sabel het.
Ong. 1800: Nederlandse militaire muziek, met in het midden een serpent. Amsterdam, eencentsdruk van uitg. Erve H. Rijnders
Digitalisering
De trompetboekjes waren vroeger in het bezit van verzamelaar en amateurmusicoloog Chr. Vlam. Ze kwamen na diens dood in bezit van het NMI. In een digitaliseringsproject dat op dit moment (2011) nog in volle gang is, werden de handschriften niet alleen gescand, maar nam het MI bovendien de moeite alle melodieën naar digitaal notenschrift over te zetten ('transcriberen'). Zo werden ze in de Nederlandse Liederenbank opgenomen. Zodoende is de muziek nu doorzoekbaar, en kun je binnenkort alle melodieën beluisteren en in verschillende digitale formaten downloaden.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens:
- Gegevens van het handschrift [Verzameling van 'airs', dansen en marsen, gezet voor twee violen] bij het Nederlands Muziek Instituut.
- Scan bij het NMI: handschrift 'Trompetboek' = 'Verzameling van 'airs', dansen en marsen, gezet voor twee violen' (NMI-4G87)
- Het Trompetboek I en II bij de Nederlandse Liederenbank (Meertens Instituut), met titeloverzicht en transcripties.
- Ook de naam 'Handschrift Sibersma' doet voor deze boekjes de ronde, een aanduiding die makkelijk tot misverstanden kan leiden: Sibersma is enkel de naam van de kunstenaar die de voorgedrukte gravure op de kaft maakte (het betreft hier boekjes met voorgedrukte notenbalken).
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Vier boekjes (1884-1890) van speelman Jan Klok
Speel- en timmerman Jan Klok (1866-1947) liet maar liefst vier handgeschreven muziekboekjes voor viool na uit de tweede helft van de negentiende eeuw. Klok woonde in Axwijk/Middelie (bij Purmerend). (De Vrolijke Plug vermoedt dat de ingeburgerde aanduiding van de 'Andijker speelman Jan Klok' op een vergissing berust.) De boekjes bevatten respectievelijk 57, 26, 50 en 99 melodieën, met repertoire dat deels naar salonmuziek neigt.
Het duet, (privécollectie)
(Niet bepaald een timmerman, de violist op dit schilderij van Cornelis Buys uit 1836, maar na 1800 zijn schilderijen van 'volkse' muziekactiviteiten zeer dun gezaaid.)
In de boekjes van Klok staan titels als (deel 1) De koning leev!, Vlaggelied, Cotillon wals, Wien Neerlands bloed, Wilhelmus van nassauwen, Dubbelde Duitsche polka, La marseillaise, Fransch oproerlied, Boerenrondte; (deel 2) Blauwe Donau wals, Meisje moet je niet opstaan, Wals, Duitsche polka (4x), De lepel, O lieve Margaretha, Na het bal, Tin-A-Ling-Ting-Tay, Pietje Puk, Revanche!; (deel 3) Wien Neêrlands bloed, Wilhelmus van nassauwen, Io vivat, De nieuwe haring, Betrachting van Louw den Timmerman of Grietjes verzuchting, De verliefde schipper, De Waalsche kaaskooper, Het ijsvermaak, Het lied van Chassé; (deel 4) Schotse wals, Duitsche polka (6x), Een lied voor noord en zuid, Eén taal-eén volk, Het bloempje der dalen, Beekje in het woud, Trui de eierenvrouw, Schwaben lied, Eiffel toren wals en Popje lief.
Polka Mazurka uit het eerste deeltje van het handschrift van Jan Klok.
Deel drie is overigens een letterlijke kopie van Jb. Kwast (1864, 1900) Gezelschapsliederen of uitgezochte verzameling van 145 Nederlandsche Zangen en 14 Volksliederen (zie noten).
De boekjes waren in het bezit van verzamelaar en amateurmusicoloog Chr. Vlam. Ze kwamen na diens dood in bezit van het Nederlands Muziek Instituut. In een digitaliseringsproject van het NMI en MI werden de handschriften niet alleen gescand, maar werden alle melodieën bovendien naar digitaal notenschrift overgezet ('getranscribeerd'). Zo werden ze in de Nederlandse Liederenbank opgenomen. Zodoende is de muziek nu doorzoekbaar geworden en kun binnenkort je alle melodieën beluisteren en in verschillende digitale formaten downloaden.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens:
- Gegevens handschrift Jan Klok bij het NMI: 4 delen.
- Scan bij het NMI: Handschrift Jan Klok (4 delen)
- Handschrift Jan Klok bij de Nederlandse Liederenbank (Meertens Instituut): 4 delen, met titeloverzicht en transcripties.
- Kwast, Jb. (1900 (1864))Gezelschapsliederen of uitgezochte verzameling van 145 Nederlandsche Zangen en 14 Volksliederen. Transcripties bij de Liederenbank en scans bij het Geheugen van Nederland.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Het duet, (privécollectie)
(Niet bepaald een timmerman, de violist op dit schilderij van Cornelis Buys uit 1836, maar na 1800 zijn schilderijen van 'volkse' muziekactiviteiten zeer dun gezaaid.)
In de boekjes van Klok staan titels als (deel 1) De koning leev!, Vlaggelied, Cotillon wals, Wien Neerlands bloed, Wilhelmus van nassauwen, Dubbelde Duitsche polka, La marseillaise, Fransch oproerlied, Boerenrondte; (deel 2) Blauwe Donau wals, Meisje moet je niet opstaan, Wals, Duitsche polka (4x), De lepel, O lieve Margaretha, Na het bal, Tin-A-Ling-Ting-Tay, Pietje Puk, Revanche!; (deel 3) Wien Neêrlands bloed, Wilhelmus van nassauwen, Io vivat, De nieuwe haring, Betrachting van Louw den Timmerman of Grietjes verzuchting, De verliefde schipper, De Waalsche kaaskooper, Het ijsvermaak, Het lied van Chassé; (deel 4) Schotse wals, Duitsche polka (6x), Een lied voor noord en zuid, Eén taal-eén volk, Het bloempje der dalen, Beekje in het woud, Trui de eierenvrouw, Schwaben lied, Eiffel toren wals en Popje lief.
Polka Mazurka uit het eerste deeltje van het handschrift van Jan Klok.
Deel drie is overigens een letterlijke kopie van Jb. Kwast (1864, 1900) Gezelschapsliederen of uitgezochte verzameling van 145 Nederlandsche Zangen en 14 Volksliederen (zie noten).
De boekjes waren in het bezit van verzamelaar en amateurmusicoloog Chr. Vlam. Ze kwamen na diens dood in bezit van het Nederlands Muziek Instituut. In een digitaliseringsproject van het NMI en MI werden de handschriften niet alleen gescand, maar werden alle melodieën bovendien naar digitaal notenschrift overgezet ('getranscribeerd'). Zo werden ze in de Nederlandse Liederenbank opgenomen. Zodoende is de muziek nu doorzoekbaar geworden en kun binnenkort je alle melodieën beluisteren en in verschillende digitale formaten downloaden.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens:
- Gegevens handschrift Jan Klok bij het NMI: 4 delen.
- Scan bij het NMI: Handschrift Jan Klok (4 delen)
- Handschrift Jan Klok bij de Nederlandse Liederenbank (Meertens Instituut): 4 delen, met titeloverzicht en transcripties.
- Kwast, Jb. (1900 (1864))Gezelschapsliederen of uitgezochte verzameling van 145 Nederlandsche Zangen en 14 Volksliederen. Transcripties bij de Liederenbank en scans bij het Geheugen van Nederland.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Abonneren op:
Posts (Atom)