Vele nieuwe transcripties

Afgaand op het aantal berichten in de afgelopen maanden zou je denken dat de Lusthof der Muziek een sluimerend bestaan leidt. Niets is echter minder waar: achter de schermen wordt er keihard aan nieuwe transcripties gewerkt. Met name trekharmonicaspeler Ad Kwakernaat heeft bergen werk verzet - en daar wordt de Vrolijke Plug heel vrolijk van:

Eerder werd hier al bericht over de drie 18e-eeuwse handschriften van de familie van Bolhuis uit Noord-Groningen. De afgelopen maanden heeft Ad van al deze muziekboekjes digitale transcripties gemaakt - een waar monnikenwerk: de verzameling van Van Bolhuis is de grootste private 18e-eeuwse verzameling speelmansmelodieën die we in Nederland kennen.

Maar Ad heeft zelfs nog meer werk verzet: ook het Dansboekje van Kooij, een 'Gitaarboekje' en de 'fragmenten van deel 7 & 8 van De Nieuwe Hollandsche Schouwburg' wisten niet aan zijn werklust te ontkomen en zijn nu in digitale vorm beschikbaar!

Een speciale vermelding verdient het door Ad getranscribeerde Achterhoekse handschrift van Jan Mentjot. Dit pianoboek, ooit ontdekt en bewerkt door de illustere componist Julius Röntgen, blijkt enkele verrassende muzikale schatten te herbergen!

Van iedere bron is een kant-en-klaar boekwerk beschikbaar in de vorm van een pdf, inclusief een inleiding en alle transcripties, klaar om afgedrukt te worden. Daarnaast zijn in de meeste gevallen computer-gegenereerde mp3-tjes beschikbaar om direct te beluisteren, en voor gebruik met muziekprogramma's van allerlei pluimage zijn de transcripties beschikbaar in abc, xml en myr.

We wensen je veel speel- en luisterplezier met al dit nieuwe materiaal!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Bronnen

- Anoniem: Handschrift 'Muziekboekje met voornamelijk dansen, gezet voor de gitaar' (ca. 1850)
- Drie handschriften Bolhuis: (ca. 1730-'80) Bolhuis I, Bolhuis II en Bolhuis III
- Kooy: 'Dans-Boekje H.C. Kooy' (ca. 1900)
- Mentjot: 'Handschrift van Jan Mentjot' (ca 1771)
- De Nieuwe Hollandsche Schouwburg: fragmenten deel 7 & 8 (1765-'67)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Nieuwe Hollandsche Schouwburg: fragmenten 7 & 8 (1765)

Een tijdje geleden dook er een kleine maar mysterieuze verzameling gedrukte 18e-eeuwse bladmuziek op, vermoedelijk fragmenten van De Nieuwe Hollandsche Schouwburg, een serie boekjes met speelmansmuziek die vanaf 1751 werd uitgegeven door Johannes Smit in Amsterdam. Alleen de eerste zes delen van deze reeks waren teruggevonden. Jos Koning van muziekgroep Twee Violen en een Bas schreef er een uitgebreid werk over en wijdde er cd's aan.

La Cuisse (ca. 1762) Le répertoire des bals: La Griel

Een nauwkeurige vergelijking met ander materiaal uit die tijd verschaft meer duidelijkheid. De gevonden partituren kunnen eigenlijk niet anders zijn dan latere deeltjes van de NHS. Een voorlopig overzicht van de bewijzen is te vinden in de digitale uitgave die we hebben gemaakt en waarvoor Ad Kwakernaat de transcriptie voor zijn rekenening nam. Een leuk detail is dat we aan de hand van het karakteristieke 'handschrift' zelfs de vermoedelijke graveur hebben weten te achterhalen van zowel de fragmenten als eerdere deeltjes van de NHS. Dit was Pieter Mol, een graveur die in de tweede helft van de 18e eeuw voor diverse Amsterdamse uitgevers muziek en landkaarten bewerkte. Een meer gedetailleerde bewijsvoering komt later aan bod; we bieden je nu alvast de gevonden deunen aan. Met dank aan Kautilya en Jac F. voor hun hulp bij het traceren van het materiaal.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Achtergronden

Aanvulling oktober 2021: Onderstaande koppelingen naar individuele bestanden op Dropbox en Google Drive werken niet meer. De meeste bestanden kun je nu vinden in de volgende verzamelmap (in grote lijn chronologisch gesorteerd): Google Drive: Lusthof der Muziek.

- Transcriptie in PDF (6 Mb)
- Transcriptie in musicXML
- Transcriptie in mp3(35 Mb)
- Transcriptie in myr
- Transcriptie in abc

- Website van Jos Koning.

- Eerste zes delen van De Nieuwe Hollandsche Schouwburg (transcripties etc.).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Recueil manuscrit de danses (1850-1900)

Een kort bericht voor tussendoor. De website Mémoire du folk en Nord Pas de Calais presenteert een aardig Franstalig handschrift van rond 1850-1900 van Alphonse Nevet en Victor Cormont. Het bevat 142 dansen, waaronder veel quadrilles (42), walsen (24), polka's (22), scottiches (16) en mazurka's (13). Meer informatie vind je hier:
Recueil manuscrit de danses.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

In de ramsj

Misschien wel het mooiste boek uit de Lage Landen over de geschiedenis van de volksmuziek staat in de ramsj. De Vrolijke Plug ziet het al maandenlang met lede ogen aan.

Het gaat om Traditionele muziek uit Vlaanderen van Wim Bosmans uit 2002. Het is vlot geschreven, met veel verstand van zaken – Wim Bosmans is wetenschappelijk medewerker van het Muziekinstrumentenmmuseum in Brussel en speelde in muziekgroep Jan Smed – en prachtig geïllustreerd. In negen hoofdstukken is er aandacht voor oude muziekbronnen, muzikanten, speelstijlen, dansen en dansgeschiedenis, instrumentengeschiedenis, liederen, de folkrevival, enzovoort. Ook voor Nederlanders is het een interessante bron van informatie. Sterker nog, in het hoge noorden worden ze zo niet gemaakt. Ook als je meer wilt weten over de geschiedenis van de Nederlandse volksmuziek is dit vermoedelijk een van de best mogelijke werken die je ooit zult tegenkomen.

En zo’n boek ligt dus al tijden in de ramsj: dat kan zo toch niet langer. Dus, volksmuziekliefhebbers van Nederland en België, haal voor een paar euro een exemplaar in huis – voor het te laat is!

Voor liefhebbers van ‘traditionele muziek’ (in de ruimste zin) zijn er momenteel maar liefst nog drie andere interessante boeken in de ramsj te vinden:

1) Meniste Bruyloften, of het amsterdamsch hoerdom, een hertaling door Coos Dieters van een anoniem boekje uit 1681. Meniste Bruyloften is een verslag van een reis door het nachtleven van Amsterdam zo'n 325 jaar geleden. Het was een gouden tijd, van veel rijkdom, maar ook van enorme armoede. Zij die tijd en geld hadden, vermaakten zich in muziek- en danshuizen. Jos Koning maakt in zijn studie naar de oorsprong van muziekbundels als De Nieuwe Hollandsche Schouwburg dankbaar gebruik van het kleurrijke beeld dat de anonieme auteur in dit boekje schetst. De oorspronkelijke tekst is te vinden op de website van de DNBL: http://www.dbnl.org/

2) De perfecte verleiding, Muzikale scènes op het Amsterdamse toneel in de zeventiende eeuw (2004) door Natascha Veldhorst. Boek met een vrij hoog academisch gehalte en zeer specifiek onderwerp (het is oorspronkelijk een proefschrift), maar toch goed leesbaar.

3) De kist van Pierlala, Straatliederen uit het geheugen van Nederland (2006) door L.P Grijp en M. de Bruin: bijna 130 populaire liederen uit voorgaande eeuwen, met muzieknotaties.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Gegevens:

Ramsj:
- ramsjkrant.nl

Websites van de muziekgroep Jan Smed en Wim Bosmans (met luistervoorbeelden):
- users.skynet.be/bk213852/JS/publnl.htm
- www.jansmed.be/

Website van Jos Koning (met luistervoorbeelden):
- www.joskoning.nl/

Muziekinstrumentenmuseum (MIM) in Brussel:
- www.mim.be

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Hs. Musicq Boek 1740 - nogmaals

Het Musicq boek, begonnen den 8sten october anno 1740, een van de belangrijkste speelmanshandschriften uit de 18e eeuw, kwam in de Lusthof al eerder ter sprake. Inmiddels is een volledige transcriptie van dit handschrift op internet verschenen: een goede reden om het nog een keer in het zonnetje te zetten. De transcriptie werd gemaakt door Frederik Advocaat, die er ook zijn Master thesis over schreef.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
- Transcriptie en thesis door Frederik Advokaat (2012)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~